Literati

Nou se pèp

Nan politik ak ekonomi yon nasyon, fòs nou pa janm piti. Lè eleksyon, yo sipliye n pou n vote an mas. Ak fòs travay nou tou, nou kontribye anpil nan randman antrepriz yo.

“Nou se pèp !”

Nou reprezante ekilib la. Nou gen responsabilite n nan tout sa k te fèt, tout sa k’ap fèt ak tout sa k gen pou fèt demen. Kidonk, vwa n toujou konte vre. Men sa sèlman pa sifi ! Fòk je nou louvri plis pou nou konprann epi aksepte nou se altènativ la. Se nou menm ankò ki pou reyalize sa n swete moun fè pou nou.

Sinon nou fenk kare pase nan sandwich pou bouch yo. Pa okipe pyès moso pen k’ap vin vann nou rèv. Kit li te anlè, kit li te anba, se menm pen rasi a. Pa di m nou pa konprann ! Toutfwa, si n pa ta konprann vre, chèche fè sa, tan pou men long ta tante pran n nan pa konprann. Paske si n vin tounen salad ak vyann, moso pen anlè ak moso pen anba ap foure n nan mitan an sandwich epi separe l ren pou ren. Lè sa, p’ap gen ni anlè ni anba ankò men de gwo moso.

Souvan, nou tande moun ap klèwonnen pòv pa fè politik. Se vre pawòl sa gen yon ti kras sans si n’ap konsidere mas kòb ki pou depanse nan eleksyon, kanpay, elt. Men sa pa yon rezon pou n pèdi angouman nou, pou n pa kapab panse sa k’ap bon pou nou. Sinon ki sans pawòl Daniel Fignolé a ( entelektyèl, politisyen ayisyen nan lane 1950 yo ) t’ap genyen nan zafè batay pou pèp sa ? « Devwa tout pòv anvan tout bagay se fè politik », li te di.

Fè politik pa vle di vin depite, ni senatè, ni prezidan. Li vle di fòk nou konte nan zafè peyi n. Li vle di nou tout konsène depi n la. Pa mande pou yo bay nou chans ; nou se chans lan epi pwen ! Chat pa ka jape ; chen pa ka rele myaw. Kidonk, nou dwe sispann mande ni yonn ni lòt sa yo pa janm reyisi fè. Sispann mande moun fè politik nan plas nou. Sispann bay elit sesi, elit sela pot chay. Nanpwen bagay konsa bò isit.

Dayè mo a byen defini. Nou jis prete l nan yon diksyonè. Yon elit se yon gwoup moun ki parèt diferan nan sa l’ap di byen ak sa l’ap fè byen. Sa ki ta vle di : “mal di”, “mal fè” wete grad elit ou. San nou pa fè gwo kòlèt, an n elit tèt nou anvan n mande zòt pou l elit nou. Kabrit toujou gade je mèt jaden anvan l antre. Li lè li tan tou pou je n chanje. Se nou sèl ki pou negosye lavni nou, lavni pitit ak pitit pitit nou.

Sonje ! Sonje ! Se sèlman nan politik nou reprezante pi gwo fòs la. Poutèt sa, nou pa dwe janm kouri pou responsabilite n.

Plume de paon